Pasożyty

pozbądź się ich raz na zawsze

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Motylica wątrobowa (Fasciola hepatica)

 


Motylica wątrobowa (Fasciola hepatica, syn. Distomum hepaticum). Obserwując dojrzałe pasożyty wątroby owiec dochodzące często do 3 cm długości, a 1 cm szerokości, dostrzegamy ciało spłaszczone, kształtu liścia, które na końcu szerszym, przednim, posiada małą, odsiężona część, zakończoną przyssawką prowadzącą do przewodu pokarmowego zwierzęcia. Cokolwiek poniżej tej przyssawki przedniej widzimy w linii środkowej ciała po stronie brzusznej otwór płciowy, pod którym znów znajduje się przyssawka druga, zwana brzuszną. Ciało pokryte jest oskórkiem, opatrzonym małymi brodawkami, pod którym znajduje się system mięsny w postaci włókien przebiegających okrężnie i podłużnie.

 

Przestrzenie wewnątrz ciała, które, powstały z wolno jakiś czas pływających, a potem obłonionych cerkarii, wgryzają się w błonę śluzową jelita i w końcu dostają się w obręb drobnych naczyń krwionośnych. Krew żylną jelita prowadzi, jak wiemy z anatomii wrotna do wątroby. Większość więc małych przyw osisga swoje właściwe miejsce pobytu tj. wątrobę. Znalazłszy się już w naczyniach wątroby przebijają się przez ich ścianki, wędrują przez miąższ wątroby i wreszcie dochodzą po krótkiej lub dłuższej wędrówce do przewodów żółciowych, w których osiedlają sięgną  stałe. Krew żywiciela jest dla nich doskonałym pokarmem i pasożyty mają jej pod dostatkiem. Nic więc dziwnego, że wzrastają bardzo szybko i osiągają wkrótce dojrzałość. Nie zawsze jednak znajdzie przywra właściwą drogę, Czasami prąd krwi zaniesie ją w obce dla niej miejsce w ustroju żywiciela i wówczas znajdujemy nieliczne motylice w innych narządach np, w płucach, w skórze, w komorach mózgu itd. w podobny sposób mogą motylice przewędrować z ciała matki do rozwijającego się w niej zarodka, co zauważono np. u krów i owiec. W tych wypadkach razem z krwią matki dochodzą w pobliże naczyń zarodka, wgryzają się w nie i osiedlają się w organizmie płodu. W biologii motylicy wątrobowej uderza nas ciekawy fakt. 0 ile bowiem, jak już wspomniałem, może dojrzała postać robaka żyć w przewodach żółciowych różnych żywicieli, o tyle w całej Europie środkowej żywicielem pośrednim jest tylko jeden z gatunków błotniarki. Powiedzielibyśmy, że pokolenia larwalne są w większej mierze wybredne i specyficzne w wyborze żywiciela niż postać dojrzała, czy też może mniej od niej plastyczne. Nawet i poza granicami Europy, o ile tylko znajduje się ten gatunek błotniarki, jest on głównym żywicielem pośrednim motylicy jak np. w północnych Chinach.

Motylica bowiem jest prawdziwym kosmopolitą i znajdujemy ją we wszystkich prawiem miejsca naszego globu, w których znajduje odpowiednie dla siebie warunki. Dzięki temu rok rocznie setki tysięcy owiec pada ofiarą tego zwierzęcia. Szkody bowiem zadawane przez nią żywicielowi są bardzo znaczne. Zwrócimy pokrótce uwagę na czym one polegają, Motylica nie jest u człowieka, tak rzadkim pasożytem jak dawniej przypuszczano. Jeżeli jednak tylko mała ilość pasożytów osiedli się w wątrobie, nie wywierają one poważniejszych wpływów, i najczęściej wypadki te uchodzą niespostrzeżenie. Osiedlenie się jednak większej ilości pasożytów np. około 50 sztuk u człowieka wywołuje ciężkie schorzenia kończące się zazwyczaj śmiercią pacjenta. Najważniejsze uszkodzenia spowodowane przez pasożyty polegają na mechanicznym zaczopowaniu przez pasożyty przewodów żółciowych wątroby, na drażnieniu i niszczeniu miąższu wątroby, zbliznowaceniach, powodujących w końcu ciężkie schorzenie tego ważnego narządu i na stratach krwi żywiciela. Wprawdzie bowiem ilość pobieranej przez pasożyty krwi służącej im za pokarm nie jest zbyt znaczna, ale robaki przebijając się przez naczynia krwionośne mogą spowodować ciężkie krwotoki wewnętrzne. Poza tym należy też wspomnieć o wydzielaniu przez pasożyty trujących produy. W pierwszym robaki wychodzące z naczyń krwionośnych drążą miąższ wątroby celem osiągnięcia przewodów żółciowych, w drugim okresie przebiegającym dłużej następuje zbliznowacenie zadanych przez nie w wątrobie obrażeń, powstaje stan zapalny drażnio nych przez robaki przewodów i nadmierny rozrost tkanki łącznej wątroby, pobudzonej działaniem pasożytów. Czasami większa ilość robaków mieści się wśród zmienionej żółci, krwi i jaj składanych przez pasożyty. Także i naczynia krwionośne wątroby ulegają chorobowym zmianom, które w przypadkach cięższego zakażenia prowadzą do śmierci pacjenta. Choroba jest przewlekła, gdyż dojrzałe motylice mogą żyć i parę lat w wątrobie żywiciela. Jako ciekawy szczegół chciałbym jeszcze wspomnieć, że w niektórych okolicach Syrii spożywanie w celach religijnych kawałków świeżej wątroby owiec i kóz może wywołać niezwykłe zakażenie człowieka przez dojrzałe motylice spożyte wraz z tkanką wątroby. W tych wypadkach przywry przyczepiają się przyssawkami do błony śluzowej gardzieli powodując obrzęki, stany zapalne i objawy duszenia się. Często jednak w tych razach następujące wymioty uwalniają żywiciela od natrętnych i szkodliwych pasożytów.

Najczęściej człowiek zakaża się larwalną postacią motylicy pijąc nieopatrznie wodę z rowów i stawków, w której mogą się znaleźć cerkarie, jak i gryząc i ssąc źdźbła traw na podmokłych łąkach lub nawet wysuszone siano. Stosowanie u człowieka leków, które u zwierząt przeżuwających okazują się często skuteczne jest połączone z niebezpieczeństwem ciężkich zatruć.

 

Cykl rozwojowy Fasciola hepatica:

 

 

 

Źródło: Wikipedia