Pasożyty

pozbądź się ich raz na zawsze

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Pełzak okrężnicy Entamoeba coli

 

 Entamoeba coli, Pełzak okrężnicy. W przeciwieństwie do pełzaka czerwonki, drugi gatunek spotykany często w jelicie grubym człowieka, a mianowicie E n t a m o e b a   c o l i   czyli pełzak okrężny jest tylko obojętnym komensalem i nie wywiera nigdy chorobotwórczego działania.
Żyjąc w świetle jelita grubego, w okrężnicy, pełzak oblewa swoimi  nibynóżkami napotykane tam drobnoustroje i pierwotniaki, które mu służą za pokarm. Pochłonięta cząsteczka pokarmu jest pomieszczona wewnątrz zarodzi w kropelce wody zmieszanej z wydzielanymi przez zwierzę sokami trawiącymi. 

 

Jest to więc wodniczek pokarmowy, w którym pokarm zostaje strawiony, a następnie po wchłonięciu przez zaródź substancji odżywczych, niestrawione resztki zostają wydalone z ciała pełzaka, w którymkolwiek miejscu jego powierzchni. Odżywiając się drobnoustrojami, pierwotniakami grzybkami i cząstkami pokarmu znajdującymi się w jelicie, pełzak okrężnicy nie wyrządza żywicielowi żadnej szkody i znajduje się jako współtowarzysz, lub raczej współbiesiadnik u dużego procentu ludzi. Przynajmniej około 50 % ludzi jest zakażonych tym gatunkiem pełzaka, przy czym zakażenie odbywa się przez usta. Spożycie wraz z pokarmami lub płynami nie obronionych pełzaków nie powoduje zakażenia, gdyż trofozoity giną w żołądku zabite wydzielanym tam kwasem solnym i fermentami trawiącymi. Wskutek tego tylko obronione, czyli encystowane ameby mogą zakażać człowieka. Cysty przechodzą nieuszkodzone przez przełyk, żołądek, ekscytują się prawdopodobnie w jelicie cienkim i dochodzą do jelita grubego, gdzie osiedlają się na stałe. Pełzak okrężnicy żyjąc w świetle jelita dzieli się co pewien czas, podobnie jak wolnożyjące pełzaki i w ten sposób się rozradza. Czasami jednak pełzak przestaje pobierać pokarm, ruchy jego stają się coraz wolniejsze, zaokrągla się i w końcu tworzy dokoła ciała błonkę, czyli cystę. Wewnątrz niej jądro dzieli się mitotycznie i powstają dwa jądra. Te znów się dzielą dając cztery jądra, które po dalszym podziale utworzą osiem jąder. Zazwyczaj więc cysty tego gatunku są ośmiojądrowe, i wraz z kałem zostają wydalane na zewnątrz. Ponieważ ich odporność na wysychanie, zimno i inne czynniki jest dosyć znaczna, nic dziwnego, że przy niezbyt dokładnym przestrzeganiu zasad higieny dostają się one wraz z pokarmami i wodą do przewodu pokarmowego niezakażonych jeszcze osobników.

Człowiek łatwo ulega zakażeniu tym nieszkodliwym pierwotniakiem. W jednym z doświadczeń przekonano się, że na dwudziestu ludzi, którzy spożyli wraz z pokarmami cysty pełzaka okrężnicy, pierwotniaki rozwinęły się aż w siedemnastu osobnikach, którzy po krótkim czasie zaczęli sami wydalać wraz z kałem cysty tego gatunku. Z drugiej strony raz zakażony osobnik nie pozbywa się łatwo swego komensala i różne środki lekarskie niewiele pomagają. Pełzak okrężnicy jest więc doskonale dostosowany do współżycia z człowiekiem. Nie szkodzi mu wprawdzie, ale łatwo uzyskuje dostęp do niego i zagnieździwszy się raz w jelicie, nie daje się z niego łatwo usunąć. Taki rodzaj współżycia może więc trwać bardzo długo, bo przez cały ciąg, życia żywiciela, czyli gospodarza. Niewątpliwie współżycie pełzaka okrężnicy z człowiekiem, lub jego przodkami datuje się od bardzo dawnych czasów. Stąd też człowiek jest wyłącznym i jedynym żywicielem. Żyjące u małp gatunki są prawdopodobnie bardzo blisko spokrewnionymi, lecz nie identycznymi z komensalem człowieka tak, że tylko w doświadczeniach udało się zakazić gatunkiem   E n t a m o e  b a     c o l i, małpy i szczury. W przyrodzie jednak nie spotkano samoistnego zakażenia tych zwierząt przez pełzaka okrężnicy. Pełzaki znalezione w jelicie myszy, szczurów i innych zwierząt, nie wyłączając małp należą do innych gatunków, chociaż w budowie nie różnią się wiele od komensala człowieka.

W jamie ustnej człowieka, a mianowicie w osadzie zębowym, w ropniach migdałków i szczęk żyje następny gatunek E a ta m o e b a   g i n g i v a l i s (syn.E.buccalis).  Spotyka się ona często i najprawdopodobniej jest tylko kamensalem. Występuje bowiem często nawet u ludzi nie wykazujących żadnych schorzeń jamy ustnej, a nawet zauważono ją na powierzchni sztucznych zębów. W gatunku tym nie spotykamy form encystowanych, przenosi się więc za pomocą trofozoitów przez bezpośrednie zetknie się i za pośrednictwem zakażonych przedmiotów.   E n t a m o e ba   g i n g i v a l i s   jest bowiem dość odporna na zmiany temperatury, ginie natomiast szybko przy wysychaniu.

I o d a m o e b a   b u t s c h l i (syn.I.williamsi) zamieszkuje jelito grube człowieka i nie wnika podobnie jak E. c o 1 i    w głąb tkanek. Odżywia się bakteriami i substancjami rozpuszczonymi. W obrębie cyst znajduje się ciało wybarwiające się roztworem Lugola i będące prawdopodobnie glikogenem. Podobnie jak I o d a m o e b a   b u t s c h l i    tak i dwa inne gatunki znane z jelita grubego człowieka, a mianowicie: E n d o 1 i m a x   n a n a     i   D i e n t a m o e b a      f r a g i l i s   są komensalami. Ponieważ D i e n t a m o e b a     f r a g i l i s   nie wytwarza cyst, zakażenie następuje przez trofozoity. Nie udało się jednak nigdy zakażenie sztuczne   p e r   o s i   p e r  r e c t u m.   Z tego też powodu Dobell przypuszcza, że pełzak przenosi się z jednego żywiciela na  drugiego przez jaja robaków a mianowicie jaja   A s c a r i s     i      T r i c h s u r i s.

 

Cykl życiowy Balantidium coli:

 

 

Źródło: Wikipedia