Pasożyty

pozbądź się ich raz na zawsze

  • Zwiększ rozmiar czcionki
  • Domyślny  rozmiar czcionki
  • Zmniejsz rozmiar czcionki

Tęgoryjec dwunastnicy (Ancylostoma duodenale)

 

 

Do zakażenia dochodzi przez połknięcie jaj znajdujących się w zanieczyszczonej wodzie lub na niedomytych owocach i warzywach. Larwy mogą aktywnie wdziercać się przez skórę do naczyń krwionośnych, np. przez skórę stóp osób chodzących boso.
Żywi się nabłonkiem dwunastnicy i wysysaną ze ściany dwunastnicy krwią. Wywołuje niedokrwistość. Niekiedy przy długotrwałym i znacznym zarażeniu może powodować śmierć. Występuje w strefie subtropikalnej, bardzo rzadko w południowej Europie.

Samiec ok.1cm, samica do 2 cm długości. Jaja z kale. Po ok.1 dobie wylęga się larwa I stadium., po 5 dniach larwa III stadium – przez skórę stóp, drogą krwi przez serce i płuca, gardło – do jelita cienkiego.

Ancylostoma duodenale (syn. Dochmius duodenalis), Tęgoryjec dwunastnicy bardzo duże znaczenie w medycynie posiadają dalsze gatunki nicieni:   A n c y l o s t o m a     d u o d e n a l e     ( syn.   D o c h m i u s     d u o d e n a l i s)     tęgoryjec dwunastnicy  i     N e c a t o r    a m e r i c a n u s     (syn.   A n c y l o s t o m a     a m e r i c a n u m )     pasożytujące u człowieka w jelicie cienkim ( j e j u n u m,    czasem   d u o d e n u m)    a także u goryla, rzadziej u świni i niektórych mięsożernych.    N e c a t o r jest zdaniem Brumpta pochodzenia pierwotnie azjatyckiego i afrykańskiego i dopiero z czasem został on zawleczony do Ameryki. W niektórych okolicach oba gatunki występują obok siebie,   A n c y l o s t o m a     dochodzi do kilkunastu milimetrów długości,   N e c a t o r     jest cokolwiek krótszy. Oba rodzaje posiadają tylną część ciała,  gdzie mieszczą się narządy płciowe, zgrabiałą. Barwa zwierząt ,żywych jest różowawa, jama ustna posiada silne uzbrojenie w postaci dwóch par chitynowych ząbków umieszczonych od strony brzusznej i skierowanych ku tyłowi, jednej pary zazębionych płytek chitynowych i dwóch ostrych wyrostków od strony grzbietowej. U     N e c a t o r a  otwór ustny zamiast ząbków okolony jest dwoma wystającymi wargami o ostrych,  tnących brzegach. Do jamy ustnej otwierają się dwa   gruczoły głowowe. Otwór płciowy samicy leżj u     A n c y l o s t o m a     więcej ku tyłowi, podczas gdy u rodzaju drugiego mieści się w przednim odcinku, mniej więcej w odległości 1/3 całej długości ciała. U samców narządy płciowe i przewód pokarmowy uchodzą wspólnie,  przy czym tylna część zwierzęcia jest dzwonkowato rozszerzona, co umożliwia łatwe odróżnienie płci pasożyta. Pasożyty żyjąc w jelicie człowieka odżywiają się częściami tkanek,  które wyszarpują chitypowymi blaszkami i ząbkami, wyjątkowo tylko wprowadzając krew żywiciela do swego przewodu pokarmowego. Samica składa w jelicie duże ilości jaj (do 10.000 na dzień) owalnych (60 μ długości, 40 μ szerokości), które opuszczając z kałem żywiciela jego organizm znajdują się dopiero w pierwszych stadiach rozwoju embrionalnego, najczęściej zapłodniona komórka jajowa podzieliła się raz, dwa, rzadziej trzy razy tak,  że w obrębie osłonki jaja spotykamy dwie, cztery, lub osiem komórek potomnych, czyli blastomerów. Dalszy rozwój jaj możliwy jest tylko wtedy o ile znajdą odpowiednie warunki, a więc przede wszystkim wilgoć, tlen, którego brak hamował prawdopodobnie bieg rozwoju zarodkowego w ustroju żywiciela i odpowiednią temperaturę.  Zarówno poniżej 14°C, jak i powyżej 37°C rozwój zostaje wstrzymany. Szkodliwe okazuje się silne oświetlenie jaj.

Wpływ temperatury na rozwój jaj tłumaczy nam dlaczego oba gatunki występują zazwyczaj w okolicach tropikalnych i subtropikalnych, względnie w klimacie umiarkowanym w specjalnych warunkach np. w kopalniach. Larwa wylęga się z jaja już w ciągu 24 godzin. Mierzy ona około 1/4 mm długości, jest typu r h a b d i t i s   i  żyje w odchodach. Larwa przechodzi dwie wylinki i przekształca się na larwę typu     f i 1 a r i i     mierzącą około  1/2 mm. Skórka z ostatniej tj. z drugiej wylinki nie zostaje odrzucona. Larwa staje się bardzo aktywna, nie pobiera już pokarmu i może w tym stanie żyć około dwóch miesięcy. Larwy typu     f i 1 a r i i     są zdolne do zakażenia człowieka przy czym, jak wykazały badania Loossa wnikają one czynnie przez skórę,  zazwyczaj w okolicy włosów. W chwili wnikania do skóry larwy odrzucają skórkę wylinki, dostają się do naczyń krwionośnych i dochodzą do serca i płuc. W płucach opuszczają system naczyniowy wywędrowują do pęcherzyków płucnych, do oskrzeli, tchawicy, gardzieli i wreszcie przez przełyk,  żołądek do dwunastnicy. W dwunastnicy przechodzą trzecią wylinkę. Odżywiając się intensywnie krwią żywiciela przechodzą czwartą wylinkę, po której w osiem dni osiągają dojrzałość płciową.   A n c y l o s t o m y    żyć mogą w organizmie człowieka nawet przez pięć lat i działanie ich na ustrój zależy nie tylko od samej liczby pasożytów, ale także i od właściwości dziedzicznych żywiciela. Niektórzy sądzą np. że murzyni są daleko odporniejsi niż rasy białe,  że wreszcie wpływ konstytucji, czyli cech odziedziczonych a także i wpływy działające na ustrój, niedożywienie, przebicie innych chorób, wyczerpanie mogą przy infekcji i wywołanych przez nią objawach chorobowych odegrać wybitną rolę. Mała ilość pasożytów (1-25) nie powoduje najczęściej zmian chorobowych, gdy jednak liczba ich wzrośnie (w niektórych przypadkach do 3.000), występuje choroba znana pod nazwą ankylostomiazy, charakteryzującej się anemią, wyniszczeniem ogólnym organizmu, zaburzeniami w czynności przewodu pokarmowego, przygnębieniem, opóźnieniem u dzieci rozwoju fizycznego i umysłowego itd. Objawy podobne są często do awitaminozy beri-beri, śpiączki tropikalnej tak,  że dopiero mikroskopowe badanie odchodów i odnalezienie w nich jaj pasożyta zezwala na postawienie diagnozy. Chorobotwórczego działania tych pasożytów nie można bezwątpienia sprowadzać tylko do utraty ze strony żywiciela krwi, która przy uszkodzeniach ścian jelita wycieka z przerwanych naczyń krwionośnych. Zdaniem wszystkich prawie autorów wchodzi tu w grę wydzielanie przez pasożyty toksyn zatruwających organizm, do czego dołącza się czasem przedostanie się bakterii drogami utorowanymi przez pasożyty. Zazwyczaj już samo wnikanie larw przez skórę powoduje charakterystyczne zmiany skórne w postaci wysypki i piekących bąbli. Często też przedostawaniu się larw z naczyń krwionośnych w obręb pęcherzyków płucnych towarzyszy podrażnienie narządu oddechowego.

Warunkiem koniecznym do rozwoju larw, które żyją w ziemi jest wilgoć i odpowiednia ciepłota, dlatego też pasożyt ten pojawia się najczęściej w krajach tropikalnych i u osób pracujących w kopalniach, tunelach, cegielniach. Kontakt człowieka z ziemią, w której znajdują się larwy pasożytów umożliwia zakażenie. W kopalniach larwy znajdują idealne warunki do dalszego rozwoju i dlatego w niektórych okolicach ilość zakażonych górników dosięga 80%. Od czasu wprowadzenia w życie odpowiednich zarządzeń, jak obowiązkowego badania lekarskiego, ewentualnej kuracji, sterylizowania zbiorników wody, w której mogą znajdować się larwy, budowania ustępów ilość przypadków ankylostomiazy zmniejszyła się bardzo znacznie w niektórych krajach. Na zakończenie opisu tych pasożytów należy jeszcze wspomnieć o opisanych przypadkach infekcji płodu, wskutek przewędrowania larw przez łożysko, co potwierdzone zostało w doświadczeniach przeprowadzonych na śwince morskiej i psie.

N e c a t o r     a m e r i c a n a s     wywołuje zakażenia podobne do poprzedniego gatunku z tą tylko różnicą, że zazwyczaj przebieg schorzenia jest ostrzejszy a anemia występuje w silniejszej postaci. Zarówno    N e c a t o r    jak i     A n c y l o s t o m a     pociąga za sobą w krajach tropikalnych bardzo wiele śmiertelnych ofiar. Trzecim gatunkiem bardzo podobnym do     A n c y l o s t o m a     d u o d e n a l e     jest cokolwiek mniejszy od niej gatunek rozpowszechniony w okolicach tropikalnych     A n c y 1 o s t o m a     b r s i 1 i e n s e.  Larwy zakażające człowieka drążąc skórę tworzą piekące,  zaczerwienione przewody najczęściej  na nogach i rękach. Występujący przy tym bardzo silny świąd powoduje wtórne zakażenia przewodów przez drapanie, wywołuje bezsenność i brak apetytu. Wędrówki larw mogą trwać nawet wiele tygodni. Schorzenie to nosi nazwę "creeping eruption" i występuje w południowych Stanach Ameryki Północnej.


Do nicieni należy też osobna rodzina     F i 1 a r i o i d e a     łącząca liczne garunki pasożytnicze spotykane często w krajach tropikalnych. Jako postacie dojrzałe gatunki te są pasożytami naczyń limfetycznych i tkanki łącznej  i cechują się tym,  że posiadają kształt nitkowaty i są żyworodne. Larwy tzw. mikrofilarie,  aby dojrzeć wymagają pobytu w drugim żywicielu pośrednim, w którym jednak nie rozradzają się, lecz tylko przekształcają się na formy zakaźne dla żywiciela ostatecznego.

 

Cykl rozwojowy Ancylostoma duodenale:

 

 

 Źródło: Wikipedia